Lees hieronder het artikel dat is gepubliceerd in het Vakblad Natuurlijke & Integrale Gezondheidszorg Nr 5 | September 2026 www.vnig.nl
Als zelfstandig werkende hypnotherapeuten en ondernemers in de complementaire zorg weten wij, Anneke Dusseljee en Menno Littel, hoe uitdagend het kan zijn om gemotiveerd te blijven.
We kennen onze highs en lows en de impact van het werken met mensen die soms met complexe problematiek worstelen.
We delen graag onze visie op motivatie, gebaseerd op zowel onze praktijkervaring als op inzichten uit wetenschappelijk onderzoek.
Hoe blijf je bevlogen, ook als het tegenzit?
Als je net je opleiding hebt afgerond tot therapeut start je vol goede moed, in loondienst of als ondernemer. Je gaat mensen helpen en
je zingeving is glashelder voor je, want dit is wat jij hier op deze aardbol te doen hebt.
En dan boek je je eerste resultaten, waardoor jij je enorm gemotiveerd voelt. Hier doe je het voor!
Toch kunnen er ook minder positieve ervaringen zijn. Je komt er bijvoorbeeld achter dat het vinden van cliënten niet altijd makkelijk
is, wat een negatief effect kan hebben op je motivatie.
Een bekend aspect waar startende therapeuten in de eerste jaren na hun opleiding tegenaan lopen is wat Rønnestad en Skovholt, die onderzoek deden naar de levensloop van een therapeut, desillusionering noemen. Dit houdt in dat wat je in je opleiding leerde en wat de opleider suggereerde, in de praktijk lang niet altijd zo werkt; want het gaat nu eenmaal vaak niet volgens het boekje. Je kunt cliënten niet altijd vooruithelpen, soms loop je tegen muren aan, en soms is een cliënt zelfs gewoonweg ontevreden over jouw diensten.
Dit kan veel effect hebben op je motivatie.
Motivatie organiseer je actief
Als je binnen een (zorg)organisatie werkt is het vaak makkelijker om minder positieve ervaringen te bespreken met collega’s, een leidinggevende of in de georganiseerde intervisie. Door ook ervaringen van anderen te horen ontstaat het begrip bij een beginnende therapeut dat dit erbij hoort; dit geeft verbinding en is goed voor je motivatie.
Voor een zelfstandig ondernemende therapeut zonder een collegiaal vangnet is het een fase waarin al deze steunpunten ontbreken op het moment dat ze het hardst nodig zijn.
Maar de worsteling met motivatie is meer dan een ondernemersprobleem.
Wij zijn van mening dat je als therapeut motivatie actief organiseert.
Het is geen kwaliteit die je moet hebben, krijgen of vinden. Wie wacht tot motivatie zich aandient of tot de motivatie weer terug is, wordt
professioneel wel erg kwetsbaar.
Ook therapeuten met een succesvolle praktijk hebben baat bij het actief onderhouden van hun motivatie. Die vormt immers een belangrijke basis voor het goed begeleiden van cliënten. Het zorgt ervoor dat je iedere dag zin hebt om er voor je cliënten te zijn.
Wij weten uit eigen ervaring dat er ook periodes waren dat we even geen zin meer hadden, dat we overwogen om wat anders te gaan doen, iets dat financieel meer zou opleveren en minder zou kosten.
Soms kun je blij zijn als een cliënt afzegt – als je al langer als therapeut werkt herken je dat waarschijnlijk wel. Heel normaal denken wij. Echter, als dat vaker in een maand gebeurt dan kan je motivatie misschien onder druk komen te staan of al staan.
Wij hebben dit altijd opgelost door verbinding te zoeken en te organiseren.
De pijlers van motivatie
Tien jaar geleden lazen wij het boek Drive van Daniel Pink, wat ons veel inzichten gaf. Pink stelt dat intrinsieke motivatie rust op drie pijlers: autonomie, meesterschap en zingeving.
Hij gebruikt in zijn uitleg onder andere het wetenschappelijke werk van Edward Deci en Richard Ryan, die als componenten voor intrinsieke motivatie autonomie, competentie en verbondenheid noemen. Bij verbondenheid gaat het hen om het gevoel erbij te
horen, dat je van betekenis bent voor anderen en dat er sprake is van wederzijdse zorg, respect en betrokkenheid.
Dit lijkt in veel opzichten op zingeving, dat eigenlijk altijd gaat over iets wat groter is dan het ‘ik’.
Maar voor een zelfstandig werkend therapeut is het onderscheid dat bij verbondenheid ook de relatie met vakgenoten belangrijk is.
Wij gaan daarom uit van vier pijlers van motivatie.
Vrijwel alle therapeuten hebben duidelijk voor ogen waarom ze dit vak uitoefenen; je kunt zeggen dat de zingeving is verankerd in de keuze voor het vak.
Wij doen dit werk omdat we mensen willen begeleiden naar herstel of groei.
Het is moeilijker om invulling te geven aan de pijler van verbondenheid. Wie alleen werkt is structureel afgesneden van het soort dagelijkse collegialiteit dat in een organisatie vanzelfsprekend is en het belang ervan wordt vaak pas laat opgemerkt.
Namelijk als de motivatie al minder wordt.
Natuurlijk is er verbinding met cliënten, maar voor de motivatie is verbinding met gelijkgestemde collega-therapeuten ook van belang.
Het begrip compassion satisfaction is het plezier en de voldoening die voortkomen uit het effectief kunnen helpen van anderen.
Dit is een sterke motivator vanuit zingeving en meesterschap.
Het is een tegenhanger van wat in de literatuur compassion fatigue heet: het moe zijn van empathie tonen, wat vaak voorkomt bij hulpverleners en therapeuten. Dit is juist een sterke demotivator.
Op de pijler autonomie kun je als zelfstandig ondernemer behoorlijk goed invloed uitoefenen: jij bent de baas, jij bepaalt.
Als psycholoog in een ggz-instelling of als POH-ggz bij een drukke huisartsenpraktijk heb je veel minder regelruimte. Je
hebt een vastgestelde tijdsduur, normeringen voor aantallen en vaak heb je minder het gevoel dat je invloed hebt op je agenda.
Dan kan het zijn dat het voelt dat je geleefd wordt. Dat is – horen we vaak – een reden om na enige jaren zelfstandig te worden.
De pijler meesterschap draait om persoonlijke groei.
Kan je blijven groeien in je werk? Is het uitdagend genoeg voor je? Als je de hele dag cliënten – met alle respect – door processtappen moet
drukken voelt dit dan als flow en groei? Hoe meer je kunt groeien, jezelf kunt ontwikkelen en ervaart dat er ook een uitdaging voor je is om nog beter te worden, hoe gemotiveerder je bent.
Bouwen aan blijvende motivatie
Wij hebben in de loop der jaren geleerd dat al deze inzichten alleen nut hebben wanneer je er concreet – en dus actief – wat mee doet.
Wij werken ieder afzonderlijk in onze eigen praktijk. Daarom toetsen we onze therapeutische afwegingen en handelingen – niet vrijblijvend – met elkaar.
Deze afspraak is op zichzelf al één van de belangrijkste structurele keuzes die we hebben gemaakt. Voor het behandelen van cliënten zou je strikt genomen niet hoeven samenwerken, maar voor het volhouden van het vak op de lange termijn is collegiale nabijheid voor ons onmisbaar gebleken.
We overleggen over moeilijke casussen, we vangen elkaar op wanneer iets in een sessie ons raakt en we maken minimaal eens per kwartaal tijd om op onze eigen ontwikkeling te reflecteren.
Wij raden daarom iedere therapeut aan om een buddy te zoeken. Of je nu een solistisch werkende therapeut bent of in een organisatie werkt: zoek een professionele buddy.
Plan kwartaalmomenten en zoek elkaar op bij moeilijk zaken.
Spreek dat ook af en houd je aan je afspraken!
Want – zoals je zult herkennen – zodra het te druk is of je moe bent, is dat het eerste wat je laat schieten. Terwijl het juist het laatste zou moeten zijn waarmee je stopt.
Wanneer het voor je georganiseerd wordt of het is verplicht vanuit je beroepsvereniging, maak er dan optimaal gebruik van. En als je geen intervisiegroep hebt, dan kan je dat natuurlijk zelf organiseren met collega-therapeuten in je omgeving.
Intervisie als motivator
In de community die wij naast onze praktijken hebben opgebouwd, met inmiddels meer dan tweehonderd hypno- en andere therapeuten, zien wij dat de vraag naar dit soort gestructureerde verbinding groot is.
We organiseren maandelijkse intervisiebijeenkomsten en daarnaast twee keer per maand een groepssessie waarin deelnemers een eigen casuïstiek en andere werkgerelateerde onderwerpen kunnen inbrengen. De animo daarvoor is consequent hoog.
Wat we hiervan hebben geleerd is dat therapeuten die zelfstandig werken niet zozeer onwillig zijn om aan dit soort verbindingsbijeenkomsten deel te nemen, maar dat ze het zelf inrichten op individuele basis meestal niet van de grond krijgen. Wanneer iemand het voor hen organiseert, stappen ze er graag in.
Deze bijeenkomsten geven invulling aan twee pijlers, namelijk verbinding en meesterschap.
In onze sessies met cliënten bereiden we ons bewust voor en sluiten ook bewust af.
In welke staat we de sessie beginnen is belangrijk voor onze eigen energie en is belangrijk voor de ervaring van de cliënt. We hebben
daar ieder onze eigen manier voor. Voor we met een sessie beginnen stellen we onze energie open voor de cliënt en na afloop ontdoen we ons van alle energie van de cliënt en van de sessie.
Dit is een klein ritueel van ongeveer vijf minuten, gewoon snel en effectief. Het verschil dat het maakt voor de kwaliteit van het werk en voor het plezier erin, is voor ons groter dan we hadden gedacht, toen we daar jaren geleden mee begonnen.
We doen dit daarom nog steeds heel bewust. Door in een ontspannen en energetisch schone staat onze cliënten te ontvangen kunnen we beter de verbinding met hen maken.
Ook zorgt het voor professionele ontwikkeling, doordat we meer van betekenis kunnen zijn. Het hebben van je eigen ritueel kan bijdragen aan een goede start en afsluiting van je sessie, en zorgt dat jij je energie behoudt.
Motivatie hebben en houden is geen passieve activiteit.
Er zullen momenten zijn tijdens het uitoefenen van je therapeutische vak dat de motivatie iets minder is.
Onderzoek dan welke van de vier pijlers – zingeving, meesterschap, autonomie en verbinding – wat onderhoud en aandacht vergt,
waardoor het voor jou leuk blijft en je je werk kunt volhouden.
Hopelijk hebben we je daartoe gemotiveerd!
Check voor alle informatie: https://hypnolab.online/hypnobubbels/
Bronnen zijn bij ons op te vragen.
